İthalat Vergilendirilmesinde İndirime Konu Edilebilirlik ve Zamanlama

İthalatta matrah ve vergileme esası

3065 Sayılı KDV Kanunu m.21, ithalatta matrahı gümrük vergisi matrahını, buna gümrük vergileri ve diğer vergi–resim–harçlar ile gümrükte yapılan giderler ve sigorta bedellerini kapsayacak şekilde belirlemekte; ithalat KDV’si gümrük işlemleri sırasında doğmaktadır. Gümrük Kanunu ve ikincil düzenlemeler, beyan–kontrol–tahakkuk zincirini tanımlarken; tescilli beyannamenin vergisel sonuçları KDV indirim hakkının başlangıç parametrelerini de etkilemektedir.

İndirim şartı ve zamanlaması

İthalat KDV’si, mükellefiyet ve belgelendirme şartları sağlandığında indirilebilir (KDVK m.29–34); uygulamada gümrük vergisi tahakkuk/ödeme belgeleri, dekont ve beyanname bilgileri aynı dönemde kayıt altına alınmalı; kur farkı–ek tahakkuk–redrese gibi sonradan doğan kalemler düzeltme mekanizmalarıyla yönetilmelidir. Maliye açısından amaç, ithalat zincirinde matrah şişmesi veya indirimde dönem kaymasını önlemek; mükellef açısından amaç, beyan–ödeme–kayıt üçlüsünü aynı dönemde buluşturmak ve nakit akışını optimize etmektir.

Belge–ödeme uyumu ve özel durumlar

Antrepo rejimi, serbest dolaşıma giriş, geçici ithalat gibi gümrük rejimlerinde KDV doğma anı farklılaşabilmekte; mahsuben ödeme–teminat çözümleri kayıt düzeniyle eşzamanlı yürütülmelidir. İlgili kayıtlarla ithalat faturası, navlun–sigorta belgeleri ve gümrük makbuzları arasında tutar–tarih–kur eşleşmesi sağlanmalı; aksi hâlde özel usulsüzlük tartışmaları ve indirimin reddi riski doğabilmektedir.

SSS

İthalat KDV’si ne zaman indirilebilir? — Belge–kayıt şartları sağlandığında ve aynı dönem prensibi gözetilerek (KDVK m.29–34).
Matrah hangi kalemleri içerir? — Gümrük vergisi matrahı + vergiler–harçlar + gümrükteki gider/sigorta (KDVK m.21).
Kur farkı/ek tahakkukta ne yapılır? — Uygun dönemde düzeltme; belge–kayıt uyumu korunur.