Avukat ne iş yapar?
Avukat; uyuşmazlıkları dava aşamasına gelmeden yönetmek, hak kayıplarını önlemek, sözleşme ve hukuki süreçleri güvenli şekilde kurgulamak ve gerektiğinde yargı mercileri önünde müvekkilini temsil etmek için hukuki yardım sunar. Birçok dosyada “dava açmak” kadar, doğru stratejiyle riskleri azaltmak ve delil/evrak düzenini kurmak da işin merkezindedir.
Hangi konularda danışmanlık alabilirim?
Özel hukuk (sözleşmeler, tazminat, iş, kira, şirket uyuşmazlıkları vb.) ve ceza hukuku süreçlerinde; olayın niteliğine göre danışmanlık, dilekçe/başvuru hazırlığı, müzakere ve temsil hizmetleri verilebilir. Uygun olup olmadığı, ilk değerlendirmede dosyanın kapsamına göre netleşir.
Avukatla ilk görüşmede ne konuşulur, ne getirmeliyim?
İlk görüşmede genellikle olayın kronolojisi çıkarılır, hedefiniz netleştirilir, delil/evrak listesi oluşturulur ve olası yol haritası konuşulur. Elinizdeki tüm belgeleri (sözleşme, yazışma, tebligat, tutanak, ödeme dekontu, ekran görüntüsü vb.) mümkünse düzenli şekilde getirmeniz süreci ciddi biçimde hızlandırır.
Avukata danışmak ücretli mi?
Danışmanlık hizmeti, kural olarak profesyonel bir hukuki yardımdır ve çoğu durumda ücretlidir; çünkü avukat, olayınıza göre değerlendirme yapar, riskleri ve seçenekleri çalışır. Ücretlendirme ve kapsam, görüşme öncesi/başında şeffaf biçimde belirlenmelidir. (AAÜT, bazı hukuki yardımlar için asgari çerçeve de öngörür.)
Avukatlık ücreti nasıl belirlenir?
Ücret; işin kapsamı, harcanacak emek/mesai, uyuşmazlığın karmaşıklığı, delil yoğunluğu, sürecin kaç aşamadan oluşacağı (dava, istinaf/temyiz, icra vb.) gibi kriterlere göre belirlenir. Türkiye’de ayrıca AAÜT, avukatlık hizmetlerinde “asgari (alt sınır)” mantığı getirir; bunun altına inilmemesi esastır.
“Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi (AAÜT)” ne demek?
AAÜT, her yıl yayımlanan ve bazı işler için en az alınabilecek avukatlık ücretlerini gösteren resmi tarifedir. Uygulamada taraflar ücrette serbestçe anlaşabilir; ancak asgari sınırın altında ücret kararlaştırılamaz.
Ücret taksitle ödenebilir mi? “Başarı primi” olur mu?
Taksit/peşin gibi ödeme planları sözleşmede açıkça yazılabilir. “Başarı primi” gibi modeller de ancak yasal sınırlar içinde ve şeffaf şekilde kurgulanmalıdır; örneğin ücretin belli bir yüzdesine dayalı anlaşmalarda %25 üst sınır gibi sınırlamalar bulunmaktadır.
Davayı kazanırsam karşı taraf avukatlık ücretimi öder mi?
Bazı davalarda mahkeme, haksız çıkan tarafa “karşı vekâlet ücreti” yükleyebilir. Bu kalem, her dosyada otomatik ve aynı şekilde oluşmaz; davanın türüne, sonuca ve usule göre değişir. (Detaylar somut dosyaya göre değerlendirilmelidir.)
Avukat tutmak zorunlu mu?
Pek çok hukuk uyuşmazlığında avukatla takip zorunlu değildir; kişi davasını kendi de yürütebilir. Ancak usul/süre hataları ciddi hak kayıpları doğurabileceği için, özellikle teknik ve yüksek riskli dosyalarda profesyonel temsil tercih edilir. Ceza yargılamasında ise bazı hallerde müdafi görevlendirilmesi zorunlu olabilir.
Ceza soruşturmasında avukat ne zaman devreye girmeli?
Ceza soruşturmalarında “ne kadar erken, o kadar iyi” kuralı çoğu zaman geçerlidir. İfade, gözaltı, arama-el koyma gibi aşamalarda atılan adımlar dosyanın yönünü etkileyebilir; bu nedenle ilk temas anında hukuki destek almak önemlidir.
Zorunlu müdafilik nedir?
Bazı durumlarda (örneğin çocuklar, kendini savunamayacak derecede malul olanlar, sağır-dilsiz olanlar ve belirli ağırlıktaki suçlamalar gibi) şüpheli/sanığa istem aranmaksızın müdafi görevlendirilmesi gündeme gelebilir.
Uzlaştırma (cezada uzlaşma) nedir? Hangi suçlarda olur?
Uzlaştırma; ceza soruşturması/kovuşturmasında, kanunun izin verdiği suç tiplerinde tarafların uzlaşma ihtimali değerlendirilerek yürütülen alternatif çözüm yoludur. Uzlaştırma kapsamındaki suçlar listesi ve uygulama, mevzuata ve dosyanın niteliğine göre değişir.
Arabuluculuk nedir? Dava açmadan önce arabulucuya gitmek zorunda mıyım?
Arabuluculuk, özel hukuk uyuşmazlıklarında tarafların bir arabulucu eşliğinde çözüm aradığı yöntemdir. Bazı uyuşmazlıklarda “dava şartı” olarak arabuluculuk öngörülmüş olabilir; yani önce arabuluculuğa başvurulmadan dava açılamayabilir. (Dosyanızın türüne göre kontrol edilir.)
Avukata vekâletname nasıl verilir?
Vekâletname çoğunlukla noter aracılığıyla düzenlenir; yurt dışında ise konsolosluklar üzerinden de yapılabilir. Hangi yetkilerin yazılacağı (dava açma, sulh olma, ibraya yetki, icra işlemleri vb.) dosyanın ihtiyacına göre belirlenmelidir.
Müvekkil–avukat görüşmeleri gizli midir?
Evet. Avukatın sır saklama yükümlülüğü vardır; avukatlık görevi nedeniyle öğrenilen hususların açıklanması yasaktır. Bu, müvekkil–avukat ilişkisinin temel güven unsurudur.
Dosyamın durumunu nasıl takip edebilirim?
Birçok işlem ve dosya bilgisi, koşulları sağlandığında UYAP Vatandaş Portal / e-Devlet üzerinden görülebilir. Ancak dosyada hangi bilginin görüntülenebileceği, dosyanın türüne ve erişim yetkilerine göre değişebilir.
Dava ne kadar sürer?
Davanın süresi; mahkemenin iş yükü, delil toplanması, bilirkişi incelemesi, tanık dinlenmesi, tebligat süreçleri ve itiraz/istinaf/temyiz gibi aşamalara göre değişir. Bu nedenle “tek bir süre” söylemek yerine, dosyaya özgü bir takvim öngörüsü daha sağlıklıdır.
Adli yardım nedir, kimler yararlanabilir?
Adli yardım; yargılama giderlerini karşılayamayacak durumda olan kişilerin, belirli koşullarla desteklenebilmesine ilişkin bir mekanizmadır. Başvuru usulü ve istenecek belgeler (gelir/varlık durumu vb.) somut duruma göre belirlenir.
Ofisinizin çalışma prensipleri nelerdir?
Genellikle iyi uygulama; ilk değerlendirmede hedefi netleştirmek, kapsam/ücret/iletişim yöntemini yazılılaştırmak, süreç boyunca düzenli bilgilendirmek ve her aşamada gizlilik ilkesine sadık kalmaktır. Uyuşmazlıklarda mümkün olan en erken aşamada risk analizi yapıp, gereksiz maliyet ve zaman kaybını azaltmaya odaklanmak esastır.
