Türkiye’den Yurtdışına Verilen Hizmetlerde Kurumlar Vergisi İndirimi: (KVK 10/1-ğ)
Normatif çerçeve
Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 10’uncu maddesinin birinci fıkrasının (ğ) bendi, Türkiye’de yerleşmiş olmayan kişilerle, işyeri veya kanuni/iş merkezi yurtdışında bulunanlara Türkiye’de verilen ve münhasıran yurtdışında yararlanılan belirli hizmetlerden (mimarlık, mühendislik, tasarım, yazılım, tıbbî raporlama, muhasebe kaydı tutma, çağrı merkezi, ürün testi, sertifikasyon, veri saklama/işleme/analizi ve belirlenen mesleki eğitim ile Türkiye’de verilen ve yararlanıcısı yurtdışında olan eğitim–sağlık hizmetleri) elde edilen kazancın %80’inin beyan edilen kurum kazancından indirim konusu yapılabileceğini düzenlemektedir. 23 Seri No.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliği, hizmet ihracının kapsamını, “yurtdışında faydalanma” ölçütünü ve Türkiye’ye transfer şartını somut örneklerle açıklamaktadır. (KVK 10/1-ğ; Tebliğ Seri No:23)
Transfer şartı ve geçici vergi dönemleri
Tebliğ’e göre, indirimden yararlanılabilmesi için hizmet ihracından elde edilen kazançların, yıllık kurumlar vergisi beyannamesinin verilmesi gereken tarihe kadar Türkiye’ye transfer edilmesi gerekir; geçici vergi dönemlerinde ise ilgili geçici vergi beyannamesi tarihi esas alınır. Ödemelerin Türkiye’de yapılması hâlinde ayrıca “transfer” şartı aranmaz; Tebliğ bu haller için ayrı örnekler vermektedir. Bu kurallar, indirim uygulamasında nakit/transfer zamanlamasının belirleyici olduğunu göstermektedir.
5 puan oran indirimi: KVK 32/7 ile ihracat kazançları
Ayrıca KVK 32/7 çerçevesinde, ihracat faaliyetinden elde edilen kazançlar için kurumlar vergisi oranı 5 puan indirimli uygulanabilir; Tebliğ bu indirimli oranı mal ve hizmet ihracı bakımından açıklamakta, matrah ayrıştırmasını oransal dağıtım yöntemiyle örneklemektedir. Bu rejim, 2023 hesap döneminden itibaren yürürlüktedir ve hizmet ihracını da kapsar. (KVK 32/7; Tebliğ Seri No:23)
2023–2025 değişiklikleri ve oran yükselişi
Son değişikliklerle hizmet ihracı indirimi oranı %50’den %80’e çıkarılmış; transfer zorunluluğu vurgusu kuvvetlendirilmiştir. Bu değişiklikler, ihracatçı hizmet işletmelerinde etkin vergi oranını düşürürken, belge ve akış yönetiminde kontrol noktalarını artırmaktadır. (7491 sayılı Kanunla değişiklik; uygulama notları)
Uygulamada sınır çizgileri: “yurtdışında faydalanma” ve karma hizmetler
“Yurtdışında faydalanma” ölçütü, hizmet çıktısının nihai yararlanım yerini esas alır: Türkiye’de üretilen yazılımın yurtdışı kullanıcı tabanında çalıştırılması; yurtdışı mukime verilen mimari tasarımın yurtdışı projede uygulanması gibi örnekler, ölçüte uygundur. Hizmet Türkiye’de yararlanılıyorsa (ör. Türkiye’deki son kullanıcıya yönelik çağrı merkezi hizmeti) indirim dışı kalır. Karma paketlerde yararlanma payı ayrıştırılmalı; aksi hâlde tüm kazanç riske girebilir. (Tebliğ açıklamaları ve örnekler)
Maliye ve mükellef açısından operasyonel sonuçlar
Maliye yönünden amaç, hizmet ihracını teşvik ederken vergi güvenliğini transfer ve yararlanma yeri şartlarıyla sağlamaktır. Mükellef için kritik olan, sözleşme ve faturalamada yararlanma yerinin açık yazılması, transfer takviminin beyannamelerle uyumlu kurgulanması, KDV statüsünün (hizmet ihracı istisnası/tecil-terkin dışı) ayrıca doğru belirlenmesidir. Tebliğ’deki oransal dağıtım yöntemi, ihracat kazancı ile diğer kazançların ayrıştırılmasını ve 5 puan indirimli oranın doğru matraha uygulanmasını gerektirir.
SSS
%80 indirim için temel şart nedir?
Hizmetin yurtdışında faydalanılması ve kazancın beyan tarihine kadar Türkiye’ye transfer edilmesi; aksi hâlde indirim uygulanmaz (KVK 10/1-ğ; Tebliğ).
5 puan oran indirimi hizmet ihracına da uygulanır mı?
Evet; KVK 32/7’de mal ve hizmet ihracı kapsamındadır, Tebliğ matrah ayrıştırmasını örnekler (2023’ten itibaren).
Transfer Türkiye’de ödeme ile sağlanırsa ayrıca şart var mı?
Ödeme Türkiye’de yapılmışsa ayrıca transfer şartı aranmaz; Tebliğ bunu açıklar.
