E-Belge Versiyon Geçişleri ve Özel Usulsüzlük Riski

Versiyon uyumu ve zorunlu alanlar

E-fatura/e-arşiv/e-irsaliye teknik kılavuzlarında yer alan versiyon ve zorunlu alan değişiklikleri, faturanın şekli geçerliliği ve vergi tekniği bakımından sonuç doğurmakta; yanlış kod/eksik alan/uyumsuz şema ile düzenlenen belgeler, işlemin gerçek mahiyetinin (VUK m.3/B) ispatında zayıflık yaratmaktadır. İptal–ret süreçlerinin takvim ve yöntem dışı işletilmesi, belge numaralama ve mühür zincirinde tutarsızlık üreterek defter incelemeleri bakımından risk sinyali vermektedir.

İbraz bütünlüğü ve yaptırım çerçevesi

Beratlar, imza/mühür doğrulama çıktıları, entegratör logları, zaman damgaları ve iptal–ret kayıtları, aynı olay seti içinde saklanmalıdır; aksi hâlde idarenin bilgi isteme (VUK m.148–149) yazısına eksik cevap verilmesi mükerrer 355 uyarınca ceza doğurabilir. Özel usulsüzlük (VUK m.353) yaptırımları, belge düzenlememe veya içeriği gerçeği yansıtmayan belge düzeyine tırmanabildiğinden, versiyon değişikliklerinde proaktif kontrol listesi işletmek zorunludur.

Maliye ve mükellef açısından yönetim

Maliye yönünden hedef, standartlaştırılmış veri ile otomatik tutarlılık kontrolleridir; uyumsuz formatlar risk analizini güçleştirir. Mükellef tarafında, versiyon geçiş planı, test – staging ortamı, numaralandırma politikası ve geri çağırma iptal prosedürü oluşturulmalı; satış–lojistik–finans ekipleriyle eş zamanlı değişiklik yapılmalıdır.

SSS

Eski şema ile belge düzenlersem ne olur? — Şekil geçersizliği ve özel usulsüzlük riski doğabilir (VUK m.353).
İptal/ret kayıtlarını saklamak zorunlu mu? — Evet; ibraz bütünlüğünün parçasıdır (VUK m.253–256, mük.355).
Hangi ilke belirleyicidir? — Gerçek mahiyet ilkesi (VUK m.3/B) ve versiyon uyumu birlikte gözetilir.