Hukuki temel ve kapsam
“Yerel ve Küresel Asgari Tamamlayıcı Kurumlar Vergisi Uygulama Genel Tebliği” 26/12/2025 tarihli ve 33119 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmış olup, 5520 sayılı KVK çerçevesinde %15 asgari vergileme ilkesinin iç hukuk uygulamasını, kapsama giren çok uluslu grupları, ETR (etkin vergi oranı) testini, top-up (tamamlayıcı) vergi hesaplamasını ve bildirim/raporlama süreçlerini ayrıntılandırmaktadır. Tebliğ; yerel tamamlayıcı vergi (QDMTT), gelir dâhil etme kuralı (IIR) ve yetersiz vergilendirilmiş kârların tahsili (UTPR) mekanizmalarının Türkiye’deki usulünü tanımlar.
Eşikler, ETR hesabı ve vergileme sırası
Pillar Two kapsamında konsolide hasılatı eşik üzerinde olan gruplar (OECD kurallarıyla uyumlu şekilde) Türkiye’de yerel tamamlayıcı vergiye tabi tutulabilir; ETR hesabında kapsam dâhil vergiler ve düzeltilmiş kâr üzerinden yargı alanı bazında oran test edilir; %15’in altında kalan durumlarda tamamlayıcı vergi doğar. Türkiye uygulaması, yerel tamamlayıcı vergiye öncelik vererek (QDMTT), grup içi IIR/UTPR ile olası çifte tamamlama risklerini azaltmayı hedefler; Tebliğ bu sırayı ve mahsup ilişkilerini örneklerle açıklar.
Bildirim, beyan ve sistem entegrasyonu
Tebliğ, bildirim ve beyan takvimlerini; kimlerin hangi hesap döneminden itibaren kapsama gireceğini; raporlama formatlarını ve idare–mükellef veri değişimi prosedürlerini belirler. Türkiye’de CbCR geçmişi, veri toplama ve kontrol noktaları açısından bir zemin sunarken; yerel tamamlayıcı vergi için ayrı beyanname ve ödeme akışları oluşturulur. (Tebliğ ana hükümleri; GİB duyurusu.)
Maliye ve mükellef açısından operasyonel etkiler
Maliye yönünden, yerel tamamlayıcı vergi mekanizması sayesinde vergilendirme hakemliği güçlendirilmekte ve düşük vergileme yargı alanlarıyla vergi erozyonu sınırlandırılmaktadır. Mükellef için en kritik konu, yargı alanı bazlı ETR verilerini denetlenebilir kılmak; geçici farklar, teminat (deferred tax) ve istisna/dışlama düzeneklerini iç kontrol süreciyle birleştirmektir. Bu kapsamda, grup raporlaması, veri ambarı, transfer fiyatlandırması ve yasal raporlama birimleri arasında ortak veri sözlüğü ve kesintisiz mutabakat süreçleri kurulmalıdır. (Tebliğ ve OECD uyumlu sistemoloji.)
SSS
Türkiye’de hangi araç öncelikli uygulanır?
Yerel Tamamlayıcı Vergi (QDMTT) önceliklidir; IIR/UTPR ile mahsup-sıralama Tebliğ’de örneklenmiştir.
Eşik ve ETR testinde temel ilke nedir?
Yargı alanı bazında %15 etkin vergi oranı test edilir; altındaysa tamamlayıcı vergi hesaplanır.
Bildirim-beyan takvimi nerede?
Tebliğ ve GİB duyurusunda süreler ve formlar açıklanmıştır.
